Amina (kuma Aminatu; ta rasu a shekara ta 1610) ta kasance bahaushiya musulma mai tarihin tarihi a birnin Zazzau (yanzu birnin Zaria a jihar Kaduna), a yankin arewa maso yammacin Najeriya. Wataƙila ta yi mulki a tsakiyar ƙarni na sha shida. Wata mace mai gardama wacce wasu masana tarihi suka yi tambaya game da wanzuwarta, ainihin tarihinta ya ɗan ruɗe ta hanyar tatsuniyoyi da tatsuniyoyi na gaba.
An haifi Amina a tsakiyar karni na sha shida CE ga Sarki Nikatau, mai mulkin Zazzau na 22, da Sarauniya Bakwa Turunku (r. 1536–c. 1566). Ta na da wata kanwa mai suna Zaria wadda turawan Ingila suka canza mata sunan birnin Zariya na zamani (jihar Kaduna) a farkon karni na ashirin. A cewar tatsuniyoyi na baka da masanin É—an adam David E. Jones ya tattara, Amina ta girma a kotun kakanta kuma ya sami tagomashi a wurinsa. Ya zagaya da ita a gaban kotu kuma ya ba ta umarni a hankali kan harkokin siyasa da na soja.
Tana da shekaru goma sha shida, ana kiran Amina Magajiya (magaji), kuma an ba ta bayi arba'in (kuyanga). Tun tana karama Amina ta sha yunkurin neman aurenta da dama. Kokarin samun hannunta ya hada da "bayi goma na yau da kullum" daga Makama da kuma "bayi hamsin da mata hamsin da kuma jaka hamsin na farare da shudi" daga Sarkin Kano.
Bayan rasuwar iyayenta a shekara ta 1566 ko wajen 1566, kanin Amina ya zama Sarkin Zazzau. A wannan lokacin, Amina ta bambanta kanta a matsayin "jarumi a cikin sojojin dawakan É—an'uwanta" kuma ta yi suna saboda kwarewar aikin soja. Har yanzu dai ana shagulgulan bikinta a cikin wakokin yabo na gargajiyar Hausa da ake yi wa lakabi da "Amina 'yar Nikatau, mace ce mai iya kai namiji ga yaki."
Ba a dai san hakikanin halin da Amina ta rasu ba. Malamin addinin Musulunci a karni na sha tara, Dan Tafa yana cewa "Ta rasu ne a wani wuri da ake kira Attaagar, don haka ne masarautar Zazzau ta kasance mafi girma a cikin masarautun kasar Hausa, tunda Bauchi ta kunshi yankuna da dama." Da yake zantawa da Tafa, Sidney John Hogben ya ruwaito cewa, “Amina ta rasu ne a Atagara, kusa da ranar Idah, domin a lokacin Amina ta tura kan iyakar Zazzau a kudancin yankin Neja-Benue. Amma akwai sabani da yawa dangane da mutuwarta, da yawa. mawallafa a cikin littattafansu sun kawo cewa ta rasu a Vom Jos yayin da wasu masana tarihi suka ce ta rasu a Atagara, a halin yanzu Idah.
){kind=link}
0 Comments